select * from depesz;

jak może wiecie naukowcy mają technologiczne możliwości by na podstawie obserwowania światła gwiazd powiedzieć sporo o ich składzie.

jak do tej pory - nie działało to dla planet. po prostu dlatego, że “świecą” zbyt słabo.

ostatnio udało się przeprowadzić jednakże analizę światła z dwóch planet i wyciągnąć na tej podstawie wnioski nt. składu chemicznego atmosfery na nich.

wynik mało spektakularny - nie wykryto niczego co mogłoby sugerować życie (a przynajmniej takie życie jakie jesteśmy w stanie rozpoznać), ale istotnym wynikiem jest empiryczny dowód na to, że jesteśmy w stanie “powąchać” atmosferę planet z odległości kilkudziesięciu lat świetlnych.

co to dla nas oznacza? prostsze, szybsze i tańsze sprawdzanie czy daleka planeta “wygląda” na zamieszkałą lub zdatną do zamieszkania. a to jest coś bardzo ważnego. nie dla codziennego zjadacza chleba. ale dla codziennego zjadacza chleba za 50 lat - już tak.

z xkcd - “A webcomic of romance, sarcasm, math, and language.”:

od razu uprzedzam - nie znam się na fizyce. jest spora szansa, że w tym wpisie walnę kilka bzdur, dlatego prosiłbym czytaczy ze znajomościa fizyki o korygowanie (illi to do ciebie!).

w dużym skrócie: fizyka zdefiniowała kilka różnych praw i reguł. niestety - nie zawsze one ze sobą współgrają. w szczególności taka mechanika kwantowa kłóci się z praktycznie każdą inną teorią/prawem fizycznym.

od dawna fizycy starają się wysnuwać teorie “wszystkiego”. czyli takie które pozwolą w logiczny sposób połączyć to co wiemy i to co widzimy w jedną spójną całość. tak aby jedna teoria udawadniała i mechanikę kwantową, i grawitację i inne cuda.

jedną z najbardziej obiecujących teorii jest teoria strun. nie wnikając w szczegóły czego ona się tyczy, teoria ta miała jedną kolosalną wadę. była nieudowadnialna.

nie chodziło o to, że były doświadczenia które jej przeczyły. nie dało sie przeprowadzić doświadczeń potwierdzających lub negujących tę teorię.

do teraz.

połączona grupa naukowców z kilku uniwersytetów w stanach wymyśliła metodę przeprowadzenia testu negatywnego. czyli takiego testu który nie może udowodnić, że teoria strun jest prawdziwa, ale może dowieść, że nie jest prawdziwa - o ile faktycznie nie jest prawdziwa.

jest to olbrzymie osiągnięcie - do tej pory nikomu się nie śniło żadne doświadczenie które mogłoby nam cokolwiek powiedzieć o tej teorii.

na razie zresztą - to doświadczenie musi poczekać. do otwarcia nowego cyklotrony w szwajcarii.

wpływ tego doświadczenia na codzienne życie przeciętnego człowieka jest znikomy. ale - im więcej będziemy wiedzieć (my jako ludzkość) tym więcej będziemy mogli zrobić. a to już może dać ciekawe konsekwencje - za te kilkanaście/dziesiąt lat.

w 2005 roku oracle ogłosiło konkurs w którym główną nagrodą był darmowy przelot na orbitę okołoziemską organizowany przez ’space adventures ltd.’ - tę samą firmę która organizowała przeloty na międzynarodową stację kosmiczną za 20 milionów dolarów.

konkurs z wiedzy o javie wygrał niejaki brian emmett. ucieszył się, bo od dawna fascynował się kosmosem.

ale, okazało się, że nie ma tak łatwo.

wygrana została wyceniona na $138,000. a od przychodu należy zapłacić podatek. w tym przypadku - $25,000.

po jakimś czasie, poświęconym na szukanie metody obejścia problemu musiał pogodzić się z rzeczywistością. i oddać wygraną gdyż, jak powiedział, nie stać go na zapłacenie tego podatku!

oić. to musiało boleć.

musze przyznać, że postawa oracle’a mnie zdziwiła. jest dosyć powszechną praktyką, że przy loteriach z wartościowymi nagrodami, do nagrody dołącza się czek na taką kwotę by zwycięzca miał jak zapłacić podatek. co prawda od tego czeku też trzeba zapłacić podatek, ale to już mały problem (wystarczy czek na odpowiednio większą kwotę).

najnowszy (jeszcze nie zakończony) konkurs z kosmiczną nagrodą ma microsoft. ma się zacząć jakoś tak na dniach i jest częścią promocji visty. zwycięzca poleci dopiero w 2009 roku (o ile się ziszczą plany firmy rocketplane). i na dodatek do wygranej (wycenionej na $253,500) zwycięzca dostanie czek na $50,000 co powinno wystarczyć na opłacenie urzędu skarbowego.

naukowcom z uniwersytetu rochester udało się coś niesamowitego. spowolnili foton, (pojedynczy!), zapisali na nim obrazek, po czym odczytali ten obrazek z powrotem.
jest to niesamowite osiągnięcie, gdyż pokazuje kilka rzeczy:

1. na pojedynczym fotonie można zapisać dużo informacji
2. potrafimy zapisywać i odczytywać dane z fotonów
3. przekroczyliśmy kolejny próg który oddzielał nas (ludzi) od stworzenia optycznych nośników informacji.

ostatnia częśc - optyczne nośniki informacji - jest niesamowita. jeśli na pojedynczym fotonie udało się tyle, to jaka będzie gęstość zapisu w produkcyjnych "dyskach"?
obrazek który zapisano nie był jakoś bardzo wysublimowany - ot 2 litery (symbol "university of rochester"). w dodatku - obrazek odtworzył się z pewnymi przekłamaniami.
ale tego typu przekłamania to żaden problem dla mechanizmów kontroli danych.
tak wyglądały obrazki zapisany i odczytany:

jakiś czas temu powstał pierwszy prywatny port kosmiczny - w atlantic w wirginii (usa).
w sobotę odbył się pierwszy (i udany) start z tego portu - rakieta minotaur wyniosła na orbitę 2 satelity. satelity się "odezwały" z orbity i wszystko wygląda super.

to jest wiadomość mocno istotna - zdjęcia z “mars global survivor”‘a (obecnie już nie działającej sondy) wskazują, że na marsie była płynna, powierzchniowa woda. i to nie dawno - ledwie kilka lat temu. jak dla mnie jest to hit, bo wszystkie informacje o potencjalnym życiu na marsie są “niedawno, ledwie sprzed kilkunastu tysięcy lat” - a tu - proszę, kilka lat temu tam była woda.

oznacza to, że szanse na to, że mars jest zamieszkiwalny mocno rosną. a to może przyspieszyć program wysłania sondy załogowej. człowiek na innej planecie? YEAH!

ostatni raz człowiek był na księżycu w 1972 roku - z wyprawą apollo 17. od tamtej pory co prawda latamy w kosmos, ale już nie schodzimy na księżyc.

nasa ogłosiła właśnie wejście w życie planu w/g którego do 2024 na księżycu ma powstać stała baza kosmiczna.

plany są ambitne:

• 2009 - rozpoczęcie testów nowych pojazdów mających zastąpić wysłużone wahadłowce
• 2010 - zaprzestanie eksploatacji wahadłowców
• 2014 - pierwsze loty załogowe (pierwsze nowymi pojazdami)
• 2020 - lądowanie na księżycu
• 2024 - baza na księżycu ukończona i funkcjonalna.

całość ma pomóc w późniejszych planach załogowego lotu na marsa i dalszym podbojom kosmosu.

co z tego wyjdzie? ciężko powiedzieć. budżet przedsięwzięcia jest olbrzymi (określono go jako: setki miliardów dolarów) - na tyle, że sama nasa go nie udźwignie i stacja na księżycu ma być kooperacją - usa, europa, rosja i japonia. udział chińczyków jest mało prawdopodobny.

stephen hawking stwierdził kilka miesiecy temu, że w/g niego ludzkość nie przetrwa następnych 100 lat. zadał nawet na yahoo.com pytanie - co zrobić by przetrwał. dostał sporo odpowiedzi, ale większość mocno bezsensownych.

ostatnio dostał niesamowitą nagrodę - medal copley‘a - najstarszą na świecie nagrodę przyznawaną za osiągnięcia naukowe. pierwszy raz medal ten wręczono prawie 300 lat temu - w 1731 roku! wśród uhonorowanych tą nagrodą byli tacy naukowcy jak darwin, einstein, franklin czy faraday, a teraz także hawking.
przy tej okazji hawking stwierdził, że wysiłek naukowy ludzkości powinien pójść w kierunku podboju kosmosu. że co prawda przy obecnej technice lot do najbliższej gwiazdy zajmie 50000 lat, ale już silniki pracujące w oparciu o anihilacje materii i antymaterii pozwoliłby (teoretycznie) dotarcie do najbliższych gwiazd w około 6 lat!

niejako mimochodem stwierdził, że sam też chciałby udać się w kosmos, rzucając przy okazji pół-żartem, że może richard bronson by mu pomógł (jeśli nie kojarzycie - bronson to znany miliarder, ekscentryk, właściciel firm virgin-cokolwiek, w tym od niedawna firmy virgin galactic, która od 2008/2009 roku ma oferować loty suborbitalne komercyjnie - od $200,000 za miejsce).

firma bronsona (i on sam) oczywiście natychmiast zareagowała, informując, że wyślą do sławnego fizyka swoich medyków którzy sprawdzą medyczne i technologiczne aspekty ewentualnej podróży hawkinga w przestrzeń kosmiczną.

no cóż. pozostaje mieć nadzieję, że jeszcze za mojego życia doczekam się możliwości lotu na inną planetę. może się okazać to bardzo kuszące.

niejaki thiago olson, 17 latek z rochester w stanie new jork, zbudował w piwnicy domu swoich rodziców reaktor (tu powinna być nazwa, ale nie wiem jak się to po polsku nazywa. po angielsku jest: nuclear fusion reactor).

znany wśród znajomych jako “szalony naukowiec”, thiago zaczynał młodo. i miał dziwne pomysły. chciał zbudować w domu komorę wysokich ciśnień, ale rodzina zaoponowała. tymniemniej - gdy poprosił o zgodę na budowę reaktora - ulegli. jakoś nie łapię czemu. choć z drugiej strony - podobno największe zagrożenia jakie reaktor generuje to użycie prądu o napięciu 40000 volt, oraz drobna ilość promieniowania rentgenowskiego jaka wydostaje się z komory przez szklane okno przez które twórca filmuje reakcje.